Een back-up zonder test is geen back-up, maar een gok

Je back-up draait. Elke nacht. Geen foutmeldingen, alles groen.

Op papier lijkt er niets aan de hand.

Ga je een stap verder, dan wordt het minder concreet.
Wanneer is er voor het laatst getest of alles terug te zetten is?
Hoe lang dat duurt?
En of alles daarna weer samenwerkt zoals verwacht?

In veel organisaties blijft het antwoord vaag. De inrichting is er, maar het ontbreekt aan zekerheid over wat er gebeurt als systemen uitvallen en tijd een rol gaat spelen.

In dit interview deelt Ron, IT-strateeg bij NiceCloud, wat we in de praktijk tegenkomen. Waar het misgaat, waarom back-ups vaak een gevoel van zekerheid geven en wat er nodig is om met vertrouwen te kunnen herstellen.

Hoe vaak zien jullie dat back-ups “goed geregeld” lijken, maar dat in werkelijkheid onzeker is?

“Vaker dan organisaties zelf verwachten. In veel gesprekken horen we: ‘we maken elke nacht een back-up’. Dat klinkt goed, maar het is vaak een aanname.

IT-managers vertrouwen op systemen. Directie vertrouwt op IT. Zodra je vraagt naar een recente hersteltest, blijkt die er vaak niet te zijn.

Dan merk je dat het beeld van ‘geregeld’ niet altijd overeenkomt met de praktijk.”

Wat is het grootste misverstand rondom ransomware en back-ups?

“Dat back-ups automatisch betekenen dat je veilig bent.

Ransomware wordt vaak benaderd als een beveiligingsprobleem. In de praktijk wordt de impact zichtbaar tijdens herstel. Aanvallen mislukken regelmatig, maar als het raak is, draait alles om één vraag:

Hoe snel kun je weer operationeel zijn?

Back-ups zijn er meestal wel, alleen zijn ze niet getest, verdeeld over meerdere systemen of afhankelijk van één persoon.”

Waarom is het testen van back-ups zo belangrijk?

“Een back-up zonder test is geen back-up, maar een gok.

Herstel is complexer dan het maken van een kopie. Tijdens een test zie je pas echt:

• Of de data compleet is
• Of systemen correct opstarten
• Hoe lang het herstel duurt
• Welke afhankelijkheden er zijn

In de praktijk test minder dan 25% van de organisaties dit periodiek.”

Wat zijn de eerste signalen dat een organisatie kwetsbaar is?

“We zien vaak dezelfde patronen:

• Back-ups staan op één locatie
• Niemand kan het herstelproces goed uitleggen
• IT en directie hebben een verschillend beeld van ‘geregeld’
• Er is geen concreet herstelplan
• Monitoring richt zich alleen op beschikbaarheid

Dat zijn signalen dat er onvoldoende inzicht is in wat er gebeurt bij een incident.”

Kun je een praktijkvoorbeeld delen?

“We werkten met een organisatie die al jaren een back-upoplossing had draaien waar veel vertrouwen in was.

Tijdens een test bleek dat de back-ups wel bestonden, maar niet volledig en niet consistent waren.

Het terughalen van één server duurde bijna acht uur. Daarna werkte de database niet goed samen.

Technisch werkte het systeem. Alleen het herstelproces was nooit echt gevalideerd.

Dat zorgde voor een belangrijk inzicht: de hersteltijd bepaalt de impact op de organisatie.”

Wat moet er minimaal geregeld zijn om met vertrouwen te kunnen herstellen?

“Een aantal dingen moet op orde zijn:

• Een back-upstrategie met meerdere lagen
• Periodieke hersteltesten met rapportage
• Een duidelijk herstelplan
• Monitoring op back-ups en datakwaliteit
• Heldere afspraken over hersteltijd en dataverlies

Als dat goed is ingericht, ontstaat er rust. Voor IT, directie en finance.”

Wat verandert er als dit goed geregeld is?

“Het grootste verschil is vertrouwen.

IT kan laten zien hoe het zit.
Directie krijgt grip op risico’s.
Finance begrijpt de impact van stilstand.

Het gesprek wordt concreter en beter onderbouwd. Dat helpt organisaties om betere beslissingen te nemen.”

Sparren over jullie situatie?

Herkennen jullie dit? Dat het lastig is om met zekerheid te zeggen hoe herstel eruitziet als het nodig is?

Dan is het waardevol om dat inzichtelijk te maken. Geen verkooppraatje, maar helderheid over de huidige situatie en mogelijke risico’s.

Plan een sparringsessie. Dan weten jullie waar je aan toe bent.